Кондициялардын ТЭНин даярдоо жана запастарды кайра эсептөө боюнча көйгөйлүү маселелер жер казынасын пайдалануучулар менен талкууланды

Жолугушуунун жүрүшүндө кондициялардын техникалык-экономикалык негиздемесин (ТЭН) иштеп чыгуу жана сунуштоо, ошондой эле пайдалуу кендердин запастарын кайра эсептөө менен байланышкан практикалык жана укуктук маселелер каралды.

Бизнес өкүлдөрү Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасынын сунуштамасын аткаруунун алкагында Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги тарабынан тоо-кен ишканаларына жөнөтүлүп жаткан талаптарга байланыштуу тынчсыздануусун билдиришти.

Аталган талаптарга ылайык, ишканалар минералдык чийки затка жана продукцияга болгон баалардын өзгөрүшүн эске алуу менен кондициялардын ТЭНин иштеп чыгып, сунуштоону камсыз кылууга, кендер боюнча пайдалуу кендердин запастарын кайра эсептөөгө, ошондой эле борттук камтуунун деңгээлин актуалдаштырууга тийиш.

Жер казынасын пайдалануучулар белгилегендей, алгач Кыргыз геологиялык кызматы тиешелүү иштерди аткаруу мөөнөтүн 2026-жылдын 31-декабрына чейин белгилеген. Бирок 2026-жылдын март айында компанияларга кайталап талап жөнөтүлүп, анда мөөнөт 2026-жылдын 1-июлуна чейин кыскартылган. Натыйжада, ишканаларга геологиялык, техникалык жана экономикалык иштердин татаал комплексин аткаруу үчүн төрт айга жетпеген убакыт берилген.

Бизнестин пикиринде, мындай иштерди өтө кыска мөөнөттө жүргүзүү эсептөөлөрдүн сапатына терс таасирин тийгизип, Кыргыз Республикасынын аймагындагы пайдалуу кендердин запастары тууралуу объективдүү маалыматтын бурмаланышына алып келиши мүмкүн.

Катышуучулар ошондой эле кайра эсептөөнү жүргүзүүнүн так жана укуктук жактан негизделген жол-жоболорун камсыз кылуунун зарылдыгына көңүл бурушту. Жер казынасын пайдалануучулардын позициясына ылайык, тиешелүү иштерди жүргүзүүнүн тартибин, негиздерин жана жол-жобосун белгилеген документ Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинде мамлекеттик каттоодон өткөн эмес жана Ченемдик укуктук актылардын мамлекеттик реестрине киргизилген эмес. Бул жагдай анын юридикалык күчүнө жана жер казынасын пайдалануучуларга карата колдонуу мүмкүнчүлүгүнө байланыштуу суроолорду жаратат.

Бизнес өкүлдөрү пайдалуу кендердин запастары жөнүндө маалыматтарды актуалдаштыруу жана минералдык-чийки зат базасын мамлекеттик эсепке алууну өркүндөтүү зарылдыгын колдой турганын белгилешти. Ошол эле учурда мындай иштер түшүнүктүү жана бирдиктүү талаптардын негизинде, реалдуу мөөнөттөрдө жана ишканалардын техникалык мүмкүнчүлүктөрүн эске алуу менен жүргүзүлүшү керек.

Кеңешменин жыйынтыгында катышуучулар мамлекеттик органдар менен жер казынасын пайдалануучулардын ортосунда конструктивдүү диалогду улантуунун маанилүүлүгүн белгилешти. Бул эсептөөлөрдүн ишенимдүүлүгүн, мыйзамдардын сакталышын жана Кыргыз Республикасынын тоо-кен тармагынын инвестициялык жагымдуулугун сактоого мүмкүндүк берген макулдашылган ыкмаларды иштеп чыгууга шарт түзөт.