ЭИК B5+1 форумунун алкагында критикалык минералдар боюнча бизнес-эртең мененки тамактанууну өткөрдү

2026-жылдын 5-февралы. 5-февралда Эл аралык Ишкер Кеңеш (ЭИК) Бишкекте Борбордук Азиянын беш өлкөсүнүн бизнес өкүлдөрүн, мамлекеттик органдарды, АКШнын делегациясын, эл аралык компанияларды, финансы институттарын жана эксперттерди бириктирген эки күндүк B5+1 бизнес-форумунун алкагында бизнес-эртең мененки тамактанууну уюштурду. ЭИКтин бизнес-эртең мененки тамактануусу критикалык минералдар секторун өнүктүрүүгө, Борбордук Азиядагы ишкердик чөйрөнү жакшыртууга жана АКШ менен аймактын ишкердик чөйрөлөрүнүн ортосундагы кызматташтыкты кеңейтүүгө арналды. Иш-чара мамлекеттик органдардын, эл аралык уюмдардын жана бизнес-коомчулуктун өкүлдөрүн бириктирди: ага Кыргыз Республикасынын Табигый ресурстар, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин, КРнын Тышкы иштер министрлигинин, жергиликтүү жана чет өлкөлүк тоо-кен компанияларынын, юридикалык жана консалтингдик фирмалардын өкүлдөрү, ошондой эле B5+1 Форумунун делегаттары катышты. ЭИКтин аткаруучу директору Аскар Сыдыков катышуучуларга кайрылуу менен, критикалык минералдардын глобалдык энергетикалык өтүүдө, санарип технологияларда, коргоо жана аэрокосмос өнөр жайында стратегиялык маанисин белгиледи, ошондой эле Кыргыз Республикасынын жана Борбордук Азиянын эл аралык жеткирүү чынжырларында ишенимдүү өнөктөш катары өсүп жаткан потенциалын белгиледи. Иш-чаранын жүрүшүндө критикалык минералдар тармагы боюнча маалымат, анын ичинде Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин токтому менен бекитилген 2030-жылга чейинки критикалык минералдар секторун өнүктүрүү Программасы тааныштырылды. Жер казынасын пайдалануунун лицензиялоо маселелерине, процедураларды санариптештирүүгө, эл аралык отчеттуулук стандарттарын киргизүүгө жана тармактын ачык-айкындуулугун жогорулатууга өзгөчө көңүл бурулду. Кыргыз Республикасы олуттуу минералдык-чийки зат потенциалына ээ. Мамлекеттик баланстын маалыматы боюнча, өлкөнүн аймагында алтын, күмүш, жез, сурьма, вольфрам, ошондой эле сейрек жана сейрек жер элементтерин камтыган 51 түрдөгү минералдык чийки затты камтыган 1 020дан ашык кен жана пайдалуу кен байлыктарынын көрүнүштөрү эсепке алынган. Комплекстүү баалоонун алкагында тастыкталган же келечектүү ресурстарга ээ болгон 22 критикалык минералдын тизмеси түзүлдү. 2025-жылдын сентябрына карата абал боюнча Кыргызстанда 2 005 жер казынасын пайдалануу лицензиясы берилген, алардын 103ү мамлекеттик 100 пайыздык катышуусу бар мамлекеттик ишканаларга таандык. 2025-жылдан бери жер казынасынын участокторун пайдалануу укугуна 26 аукцион өткөрүлдү, алардын жыйынтыгы боюнча болжол менен 1,6 млн АКШ доллары суммасында активдер ишке ашырылды. Бизнес-эртең мененки тамактануунун жүрүшүндө тоо-кен секторундагы инвестициялык динамикага өзгөчө басым жасалды. 2025-жылдын январь–сентябрь айларынын жыйынтыгы боюнча пайдалуу кен байлыктарын казып алууга түз чет өлкөлүк инвестициялардын агылып кириши 190,3 млн АКШ долларын, же өлкөнүн экономикасына түз чет өлкөлүк инвестициялардын жалпы көлөмүнүн 21,5%ын түздү. Өткөн жылдын ушул эле мезгилине салыштырмалуу казып алуу секторуна инвестициялардын агылып кириши эки эседен ашык өстү (203,5%), бул тармакка инвесторлордун жогорку кызыгуусун тастыктайт. Бизнес-эртең мененки тамактануунун маанилүү бөлүгү суроо-жооп сессиясы болду, анын жүрүшүндө катышуучулар тоо-кен секторундагы долбоорлорду ишке ашыруунун практикалык аспектилерин, инвестициялык тобокелдиктер менен мүмкүнчүлүктөрдү, ошондой эле критикалык минералдар тармагындагы эл аралык кызматташтыктын келечегин талкуулашты. Иш-чара бейформалдуу баарлашуу жана нетворкинг менен аяктады, бул катышуучуларга кесиптик диалогду улантууга жана жаңы ишкердик байланыштарды түзүүгө мүмкүндүк берди. Эл аралык Ишкер Кеңеш мамлекет, бизнес жана эл аралык өнөктөштөрдүн ортосундагы конструктивдүү диалог үчүн платформа болууну улантып, Кыргыз Республикасынын экономикасынын негизги тармактарынын ыңгайлуу инвестициялык климатын жана туруктуу өнүгүшүн калыптандырууга көмөктөшөт.